PODSTAWOWA OPIEKA ZDROWOTNA

 

 

Podstawowa Opieka Zdrowotna (POZ) w ostatnich dekadach odgrywa coraz istotniejszą rolę w systemach ochrony zdrowia w Europie. POZ jest częścią systemu opieki zdrowotnej zapewniającą osobom uprawnionym kompleksowe i skoordynowane świadczenia opieki zdrowotnej w miejscu zamieszkania. Są one udzielane w warunkach ambulatoryjnych, a w przypadkach uzasadnionych medycznie również w domu Pacjenta. Do świadczeń POZ zalicza się także profilaktyczną opiekę nad dziećmi i młodzieżą sprawowaną przez pielęgniarkę.

Funkcjonowanie POZ oparte jest na prawie do imiennego wyboru lekarza, pielęgniarki, położnej podstawowej opieki zdrowotnej, dlatego też przed pierwszą wizytą w Przychodni Pacjenci składają deklarację, która wyraża ich wybór.

 

ŚWIADCZENIA LEKARZA POZ OBEJMUJĄ: 

  • profilaktykę chorób, w tym badania i porady w ramach profilaktyki wieku rozwojowego oraz szczepienia ochronne,
  • świadczenia profilaktyki chorób układu krążenia,
  • udzielanie porad w leczeniu schorzeń, w tym zapewnienie diagnostyki laboratoryjnej oraz obrazowej i nieobrazowej (EKG, RTG, USG) zgodnie z obowiązującym wykazem,
  • wykonywanie zabiegów w gabinecie zabiegowym i w domu pacjenta,
  • orzekanie o stanie zdrowia,
  • inne świadczenia wynikające z potrzeb populacji objętej opieką, w tym: kierowanie do poradni specjalistycznych i na leczenie szpitalne, kierowanie na rehabilitację i leczenie uzdrowiskowe, kwalifikowanie do świadczeń transportu sanitarnego w POZ i wystawianie zleceń przewozów, wystawianie zleceń na realizację świadczeń pozostających w zakresie zadań pielęgniarki POZ, wystawianie zaświadczeń dotyczących stanu zdrowia pacjenta.

 

ŚWIADCZENIA PIELĘGNIARKI POZ OBEJMUJĄ: 

  • świadczenia profilaktyczne, w tym wizyty patronażowe u dzieci od trzeciego do dziewiątego miesiąca życia oraz wykonywanie testów przesiewowych u dzieci w wieku 0-6 r.ż. w terminach badań bilansowych, 
  • świadczenia profilaktyki gruźlicy, 
  • świadczenia lecznicze, w tym: wykonywanie iniekcji i zabiegów na podstawie zleceń lekarzy ubezpieczenia zdrowotnego w gabinecie pielęgniarki POZ i w domu pacjenta, 
  • świadczenia diagnostyczne, w tym: pobieranie materiałów do badań diagnostycznych na podstawie zlecenia lekarza POZ, w sytuacji gdy pobranie z przyczyn medycznych powinno być zrealizowane w domu pacjenta,
  • świadczenia pielęgnacyjne i rehabilitacyjne, w szczególności dla osób, u których występuje ograniczenie sprawności psychofizycznej w wyniku choroby.  

 

ŚWIADCZENIA POŁOŻNEJ POZ OBEJMUJĄ: 

  • edukację w zakresie planowania rodziny,
  • opiekę w okresie ciąży, porodu i połogu, w tym edukację przedporodową realizowaną u kobiet w ciąży (w tym w ciąży wysokiego ryzyka), począwszy od dwudziestego pierwszego tygodnia ciąży do terminu rozwiązania,
  • opiekę nad kobietą, noworodkiem i niemowlęciem do ukończenia drugiego miesiąca życia, realizowaną w ramach wizyt patronażowych, 
  • opiekę w chorobach ginekologicznych, w tym opiekę pielęgnacyjną nad kobietą po operacji ginekologicznej lub onkologiczno-ginekologicznej obejmującą okres od momentu wypisu ze szpitala do całkowitego zagojenia się rany pooperacyjnej, realizowane na podstawie skierowania lekarza oddziału, który wykonał operację, 
  • wykonywanie zgodnie z posiadanymi kompetencjami, iniekcji i zabiegów na podstawie zleceń innych lekarzy ubezpieczenia zdrowotnego, w gabinecie położnej POZ i w domu Pacjenta, 
  • opiekę nad kobietą w każdym okresie jej życia.  

 

Ponadto w ramach POZ realizowane są programy profilaktyczne: profilaktyka chorób układu krążenia, profilaktyka gruźlicy, profilaktyka raka szyjki macicy, profilaktyka chorób odtytoniowych. 

 

 

(źródło: „Podstawowa Opieka Zdrowotna – potencjał i jego wykorzystanie. Zarys analizy” [w:] „Podstawowa opieka zdrowotna i profilaktyka w podstawowej opiece zdrowotnej w Europie”, Narodowy Fundusz Zdrowia Centrala w Warszawie, Warszawa, styczeń-luty 2016 r.) 

 

NFZ – Podstawowa Opieka Zdrowotna

Ministerstwo Zdrowia – Podstawowa Opieka Zdrowotna